De moeilijkheidsgraad van de stof in Stap 4 ligt hoger dan die van de derde. Dat is voornamelijk het gevolg van het toenemen van het aantal zetten van de oplossingen van de opgaven. Bij de meeste onderwerpen is de oplossing 2½ zet diep: wit speelt, zwart antwoordt, wit speelt, zwart antwoordt en wit scoort. Een goede beheersing en toepassing van de onderwerpen uit Stap 3 (en lager) is daarom absoluut een vereiste!
De tactiek staat voor een groot deel in het teken van de voorbereidende zet. Een directe aanval werkt nog niet en een voorbereidende actie is nodig. Alle bestaande voorbereidingen komen aan bod: lokken, uitschakelen verdediging, jagen, richten en ruimen.
Langzamerhand spelen ook positionele aspecten meer en meer een (bescheiden) rol in de partijen van een vierde stapper. Dergelijke vage onderwerpen zijn goed aan de hand van het eindspel over te brengen. De lessen over materieel voordeel en eindspelstrategie bevatten veel strategische zaken. Verder zorgt de les over zwakke pionnen ervoor dat leerlingen iets bewuster (niet veel, maar toch) met hun pionnen spelen. Hetzelfde geldt voor de les over de opening. Overigens blijft de behandeling van positionele factoren het best te verwezenlijken bij de bespreking van de partijen van de leerlingen.
De 'vierde stap' bestaat uit een handleiding en vier werkboeken.
In Stap 4 komen 17 lessen aan bod:
Het zwaardere werk begint vooral in stap 4 !
De leerstof is duidelijker moeilijker dan in de voorgaande stap en de nadruk is vooral gericht op meer vooruitdenken , calculatie en het niet te snel spelen in een schaakstelling . Als analyseren van gespeelde partijen was al belangrijk in stap 3 , dan zeer zeker hier ook !!
Algemeen ben ik ook fan van deelname van meerdaagse toernooien , mist goeie opleiding moet een stap 4 leerling dit zeker aankunnen ( soms zelfs al stap 3…)
De openingskennis en eindspel worden uitgebreid maar zelfs in een hoge stap als 4 gaan we nog ( zelfs grote ) verschillen zien tussen de leerlingen . Het spelen van toernooien gaat steeds belangrijker worden hoe hoger de stap en dat is hier zeker niet anders . Ook om de verwerkte lessen goed tot hun recht te laten komen is dit essentieel .
Tactiek is eveneens een onmiskenbaar onderwerp , al gaan de leerlingen nu vaak iets sneller te werk met naar bepaalde zwakke punten te zoeken . Zeker niet slecht maar soms gebeurt dit nog iets te snel waardoor er slordigheden kunnen optreden , dan is de lesgever er uiteraard om bij te sturen :)
Algemeen zou ik de lessen van stap 4 verspreiden over 2 jaar zoals we dit ook op de club doen . De leerstof is veel meer dan bij de voorbije stappen en kan mits een grote honger naar meer worden aangevuld met de + of extra lessen van dezelfde stap , dit kan zeker geen kwaad.
Het totaal plaatje van de stap is echt niet zo simpel , een bepaald niveau van de leerlingen verwacht ik hier wel !